Kolejne wyzwania dla ochrony zdrowia po pandemii

Po dwóch latach intensywnej walki z pandemią COVID-19, 2022 rok przyniósł kolejne wyzwania dla systemu ochrony zdrowia - pisze dla Raportu "Zdrowa Przyszłość - Inspiracje" Filip Nowak, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia.


Wojna w Ukrainie, wywołana agresją Rosji, doprowadziła do fali migracji o ogromnej skali. Polska była państwem pierwszego wyboru dla obywateli Ukrainy, w którym znaleźli schronienie. Zapewnienie pomocy medycznej dla osób uciekających przed wojną było jednym z priorytetów.

Dlatego rozpoczęliśmy działania natychmiast i już dwa dni od

rozpoczęcia rosyjskiej inwazji na Ukrainę poinformowaliśmy placówki medyczne, że obywatele Ukrainy, którzy przekroczyli granicę z Polską od 24 lutego, otrzymają adekwatną pomoc medyczną. Jednocześnie zapewniliśmy, że za świadczenia zapłaci Narodowy Fundusz Zdrowia.

Uchwalenie specustawy na początku marca 2022 roku zagwarantowało osobom uprawnionym prawo do świadczeń medycznych, wyrobów medycznych i refundowanych leków na analogicznych zasadach, jak dla ubezpieczonych w Polsce. Warto dodać, że pomoc medyczna udzielona osobom uprawnionym z mocy specustawy, jest finansowana z budżetu państwa, a nie z budżetu NFZ.

W NFZ także podjęliśmy szybkie decyzje, aby jak najskuteczniej pomóc obywatelom Ukrainy w odnalezieniu się w polskim systemie ochrony zdrowia. Naszą infolinię dla pacjentów (800 190 590) wzmocniliśmy dodatkową obsadą konsultantów, którzy posługują się językiem ukraińskim i polskim. Przekazują informacje o systemie ochrony zdrowia w Polsce, dostępie do świadczeń medycznych, placówkach leczniczych czy szczepieniach. Takich rozmów było już ponad 26 tysięcy. W salach obsługi klientów w oddziałach wojewódzkich Funduszu pracują osoby z Ukrainy, które służą pomocą swoim rodakom. Za pośrednictwem naszej infolinii pacjenci z Ukrainy, którzy przez wojnę musieli przerwać leczenie onkologiczne w swojej ojczyźnie, mogą zgłaszać chęć kontynuowania leczenia w polskich placówkach. Infolinia NFZ jest łącznikiem między pacjentem, a ośrodkiem onkologicznym. Ponadto konsultanci infolinii NFZ udzielają informacji na temat zasad pracy personelu medycznego z Ukrainy w polskich placówkach medycznych.


COVID-19 wpłynął na liczbę wykonywanych badań diagnostycznych, które pozwalają na wcześniejsze wykrycie poważnych chorób. Dlatego skupiamy swoją uwagę na odrabianiu długu zdrowotnego, który narósł w czasie pandemii.

W tym celu zwiększamy nacisk na działania o charakterze profilaktycznym. Należy do nich między innymi wprowadzenie opieki koordynowanej w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej. Głównym zadaniem koordynatora jest nie tylko prowadzenie pacjenta po systemie ochrony zdrowia, ale też edukacja i zachęcenie do profilaktyki.

W lipcu ubiegłego roku, wspólnie z Ministerstwem Zdrowia, zainaugurowaliśmy ogólnopolski program badań Profilaktyka 40 PLUS. Dzięki niemu każda osoba po 40. roku życia może skorzystać z pakietu bezpłatnych, indywidualnie dobranych badań diagnostycznych.

Po koniec zeszłego roku w salach obsługi klientów, we wszystkich oddziałach wojewódzkich NFZ, powstały stanowiska ds. profilaktyki i promocji zdrowia. W dostępnych na miejscu samoobsługowych kioskach profilaktycznych dorośli mogą wykonać pomiary zdrowotne, np. analizę składu ciała, pomiar ciśnienia tętniczego krwi, masy ciała i wskaźnika BMI.

Doradcy NFZ proponują udział w programach profilaktycznych i skorzystanie z bezpłatnych diet. Stale rozwijamy portal internetowy diety.nfz.gov.pl, w którym proponujemy bezpłatne plany żywieniowe w ramach dietoprofilaktyki i dietoterapii. Wśród propozycji są diety DASH, przygotowane m.in. dla cukrzyków, seniorów, wegetarian, osób z nadciśnieniem lub nadwagą. Portal Diety NFZ dostępny jest również w aplikacji mojeIKP.

Jedną z istotniejszych zmian w systemie ochrony zdrowia jest kompleksowa reforma systemu ochrony zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży. Kluczowym elementem tej reformy jest upowszechnienie pomocy udzielanej w nowopowstających ośrodkach środowiskowej opieki psychologicznej i psychoterapeutycznej dla dzieci i młodzieży – I poziom referencyjny, blisko miejsca zamieszkania dziecka, także w niewielkich gminach. Najpóźniej od lipca tego roku zacznie w pełni działać nowy, trzystopniowy model opieki psychiatrycznej dla dzieci i młodzieży. Każdy z powstałych stopni, od ośrodka środowiskowego po leczenie w warunkach szpitalnych, ma obowiązek ze sobą współpracować, aby pomoc była lepiej skoordynowana. Ponadto wycena świadczeń na każdym poziomie jest wyższa. Warto podkreślić, że w tegorocznym planie finansowym NFZ na opiekę psychiatryczną i leczenie uzależnień Fundusz przeznaczy ponad 4,54 mld zł. To o ponad 880 mln zł więcej niż w 2021 roku.


Artykuł ukazał się 12 lipca 2022 roku w Raporcie "Zdrowa Przyszłość - Inspiracje" w Dzienniku Gazecie Prawnej.